Sıkça sorulan sorular
Hangi katman ne işe yarar? Nerede hata yapılır? Başlangıçtan son kontrole, sade cevaplar ve çizimli uygulama notları.
34 soru
Başlamadan önce
Yeşil çatıya başlamadan önce neyi kontrol etmeliyim?
Önce çatının taşıma kapasitesi, su yalıtımı ve su çıkışları kontrol edilir. Sonra yeşil çatı katmanlarına geçilir.
Yalıtımın üzeri kapandıktan sonra bir hasara ulaşmak zorlaşır. Bu nedenle kontrolleri ve varsa onarımı üst katmanları sermeden tamamlayın.
Çatıya malzemenin nereden getirileceğini ve nerelerde bekletileceğini de önceden belirleyin.
Başlamadan önce çatının fotoğraflarını, kontrol kaydını ve süzgeçlerin yerlerini aynı dosyada toplayın.
Kaynak ve teknik not
Katmanlar hangi sırayla serilir?
Yalıtım ve gerekli kök korumasının üzerine koruma keçesi, drenaj, filtre, yetiştirme ortamı ve bitkiler gelir.
Koruma keçesi alttaki yalıtımı korur; filtre keçesi ise drenajın üstünde ince toprak parçalarını tutar. Bu iki keçenin görevleri farklıdır.
Malzemeleri sermeden önce seçilen sistemin katman sırasını uygulama ekibiyle birlikte kontrol edin.
Bu sıra genel bir örnektir. Isı yalıtımının su yalıtımının üstünde olduğu ters çatılarda ve özel sistemlerde detay değişir.
Kaynak ve teknik not
Çatıya kaç santimetre toprak serebilirim?
Tek bir doğru kalınlık yoktur. Bitkinin ihtiyacı ile çatının taşıyabileceği yük birlikte belirler.
Hesapta yalnızca kuru toprak değil, suyla ağırlaşmış sistem de dikkate alınır. Metraj hesabı, binanın bu yükü taşıdığını göstermez.
Toprak kalınlığını satın almadan önce çatı projesinde netleştirin.
Kaynak ve teknik not
Kök tutucu
Kök tutucu nedir, su yalıtımının yerine geçer mi?
Kök tutucu, bitki köklerinin yalıtıma zarar vermesini önleyen bariyerdir. Tek başına su yalıtımı değildir.
Suyu durduran katman ile kökleri durduran katman farklı görevler yapar. Bazı su yalıtımları köke dayanımlı olarak üretilir; bu özellik ürün belgesinden kontrol edilir.
Ürün adında “örtü” veya “keçe” yazması, köke dayanıklı olduğunu göstermez.
Kaynak ve teknik not
Her yeşil çatıda ayrıca kök tutucu gerekir mi?
Su yalıtımının köke dayanımı belgelenmiş ve seçilen sistem için uygun bulunmuşsa ayrı bir bariyer gerekmeyebilir.
Köke dayanımı belli olmayan bir yalıtımı, yalnızca sağlam görünüyor diye yeterli kabul etmeyin. Kök koruması çözümünü yalıtım tedarikçisiyle netleştirin.
Yalıtımın tam ürün adını ve kök dayanımı belgesini isteyin.
Kaynak ve teknik not
Kök tutucunun ek ve köşe yerlerinde neye dikkat edilir?
Koruma, ek yerlerinde ve boru çevrelerinde de devam etmelidir. Açık kalan birleşim kök için geçiş yolu oluşturabilir.
Bindirme, bantlama veya kaynak yöntemi kullanılan ürüne göre belirlenir. Başka bir örtünün ek ölçüsünü aynen kullanmayın.
Köşe, boru ve birleşimlerin fotoğrafını üstü kapanmadan çekin.
Kaynak ve teknik not
Koruma keçesi
Koruma keçesi neden yalıtımın üzerine serilir?
Üstteki malzemelerin yalıtımı çizmesini veya zedelemesini azaltmak için bir koruyucu katman oluşturur.
Serimden önce alttaki yüzeyi temizleyin. Keçenin altında kalan vida, taş veya keskin bir parça, üzerindeki yükle yalıtıma zarar verebilir.
Keçeyi sermek, yüzey temizliğinin ve hasar kontrolünün yerine geçmez.
Kaynak ve teknik not
Koruma keçesi ile filtre keçesi aynı mı?
Hayır. Koruma keçesi yalıtımı korur; filtre keçesi toprağın ince parçalarının drenaja taşınmasını sınırlar.
Görünüşleri benzer olabilir. Ancak projede birbirlerinin yerine kullanılabilecekleri varsayılmaz. Seçilen ürünün görevine uygun teknik özellikleri olmalıdır.
Siparişte iki keçeyi ayrı adlarıyla belirtin; yalnızca “keçe” demek karışıklığa yol açabilir.
Kaynak ve teknik not
Keçeler arasında boşluk kalırsa ne olur?
Koruma katmanında açık kalan yer, alttaki yalıtımı üstteki malzemelere karşı savunmasız bırakır.
Ekleri, kenar dönüşlerini ve serim sırasında kaymış parçaları kontrol edin. Yırtılmış veya eksik malzemenin üzerini kapatmadan onarım yöntemini netleştirin.
Bir alanı kapatmadan önce ek yerlerinin üzerinden gözle kontrol yapın.
Kaynak ve teknik not
Drenaj levhası
Drenaj levhası suyu tutar mı, dışarı mı atar?
Su depolama özellikli levhalar bir miktar suyu haznelerinde tutar, fazla suyun da süzgece ilerlemesine yol verir.
Levha tek başına su çıkışı değildir. Suyun levhadan süzgece, oradan tahliye hattına ulaşabilmesi gerekir.
Levha serildiğinde suyun çıkışa giden yolunun açık kaldığını kontrol edin.
Kaynak ve teknik not
Drenaj levhasının hangi yüzü üste gelmeli?
Doğru yön ürünün yapısına bağlıdır. Kabarcıkların görünüşüne bakarak bütün levhalar için aynı yön seçilmez.
Serime başlamadan ürünün uygulama çizimini kontrol edin. Hazne, delik ve filtre yönü ürünün çalışmasını etkiler.
İlk serilen parçayı kontrol ettikten sonra aynı düzenle devam edin.
Kaynak ve teknik not
Rulo mu, plaka mı seçmeliyim?
SNTGREEN RESERVE 20 mm rulo, CELL ise plaka formundadır. Seçim yalnızca şekle göre yapılmaz.
Çatıdaki yük, eğim, su depolama ihtiyacı ve uygulama alanı birlikte değerlendirilir. Rulo veya plaka olması tek başına daha iyi drenaj anlamına gelmez.
Çatı planı ve kullanmak istediğiniz bitkilerle birlikte ürün seçimi yapın.
Kaynak ve teknik not
SNTGREEN · Ürün ailesi tanımları
Drenaj levhaları ek yerlerinde nasıl birleşmeli?
Birleşim, ürünün tarif ettiği şekilde yapılmalı; suyun geçiş yolunu kapatmamalıdır.
Bazı elemanlar bindirilir, bazıları yan yana veya kilitli olarak birleşir. Tüm ürünler için tek bir bindirme ölçüsü yoktur.
Metraj hesaplarken seçilen ürünün ek ve bindirme payını kullanın.
Kaynak ve teknik not
Filtre keçesi
Filtre keçesi nereye serilir, ne işe yarar?
Yetiştirme ortamı ile drenajın arasına gelir. Suyu geçirirken ince toprak parçalarının drenaja inmesini sınırlar.
Filtreyi toprağın altına, drenajın üstüne yerleştirin. Kenar ve birleşimlerde toprağın filtresiz bir boşluktan aşağıya kaçmamasına dikkat edin.
Toprak serilmeden hemen önce filtre yüzeyini ve eklerini kontrol edin.
Kaynak ve teknik not
Filtre keçesinde bindirme neden önemli?
Yan yana gelen parçalar arasında açıklık kalırsa ince malzeme o açıklıktan drenaja taşınabilir.
Bindirme, iki parçanın belirlenen genişlikte üst üste gelmesidir. Ölçüyü seçilen ürünün uygulama talimatından alın; serim sırasında parçaların kaymadığını kontrol edin.
Özellikle kesilmiş parçaları ve köşeleri toprak dökülmeden kontrol edin.
Kaynak ve teknik not
RESERVE FIT kullanırsam ayrıca filtre sermem gerekir mi?
RESERVE FIT üzerinde lamine filtre bulunur. Ek, kesim ve kenarlarda filtrenin devam etmesi yine gerekir.
Ayrıca filtre gereken birleşimler varsa uygulama detayına göre tamamlanır. Her yere ikinci filtre sermek veya bütün ekleri filtresiz bırakmak doğru bir genel kural değildir.
Toprak serilmeden önce özellikle rulo uçları ve kesilen parçalar kontrol edilir.
Kaynak ve teknik not
SNTGREEN · RESERVE FIT ürün tanımı
Filtre yırtılırsa veya açılırsa üstünü toprakla kapatabilir miyim?
Önce hasar giderilmelidir. Toprak serildikten sonra açık noktayı bulmak ve düzeltmek zorlaşır.
Hasarlı parça için uygun değiştirme veya tamamlama yöntemini ürün tedarikçisinden alın. Rüzgârla açılmış birleşimleri yeniden kontrol edin.
Kapatmadan önce kısa bir kontrol turu yapın; yırtığı gizlemek yerine yerini işaretleyin.
Kaynak ve teknik not
Süzgeç ve bitişler
Süzgecin üstünü toprakla kapatabilir miyim?
Hayır. Süzgeç, suyun çıkış noktasıdır; temizlik ve kontrol için ulaşılabilir kalmalıdır.
Üzerinde açılabilir bir kontrol kutusu bırakılır. Çevresindeki düzenleme, toprağın ve bitkilerin çıkışı kapatmasını önler.
Uygulama bittiğinde kapağı açıp süzgece ulaşabildiğinizi kontrol edin.
Kaynak ve teknik not
Süzgeçte en kritik birleşim hangisi?
Süzgecin su yalıtımına bağlandığı yer. Üstteki drenaj ve çakıl, buradaki sızdırmazlık sorununu çözmez.
Süzgeç tipi ve yalıtım malzemesi birbiriyle uyumlu olmalıdır. Bağlantıyı, yalıtım sisteminin tarif ettiği yöntemle yaptırın.
Bağlantının kontrolünü üst katmanlar serilmeden tamamlayın.
Kaynak ve teknik not
Parapet dibinde toprak nereye kadar gelmeli?
Parapet, çatının kenarındaki kısa duvardır. Toprak, duvardaki yalıtım bitişini kapatacak kadar yükseltilmez.
Bitmiş toprak seviyesi, duvara dönen yalıtım ve üst bitiş birlikte çözülür. Gerekli yükseklik, seçilen çatı detayında belirlenir.
Kontrolü çıplak döşemeye göre değil, son toprak veya kaplama seviyesine göre yapın.
Kaynak ve teknik not
Yeşil alan ile çakıl veya yürüyüş yolu nasıl ayrılır?
Bir kenar profili ya da projeye uygun ayırıcı, toprağın diğer alana yayılmasını önler. Alttaki su yolu açık kalır.
Profilin yüksekliği son toprak seviyesine göre seçilir. Sabitleme çözümü su yalıtımına zarar vermemelidir.
Kenar profili yerleştirildikten sonra suyun süzgece giden yolunun kesilmediğini kontrol edin.
Kaynak ve teknik not
Kenar ve süzgeç çevresinde neden çakıl bırakılır?
Bu bitkisiz alan, kontrol noktalarına erişimi kolaylaştırır ve bitkileri hassas detaylardan uzak tutar.
Yangın ayırımı görevi de isteniyorsa malzeme, genişlik ve katman detayı buna göre projelendirilir. Her dekoratif çakıl şeridi yangın bandı sayılmaz.
Şeridi sonradan toprakla doldurmayın; bakımda çıkan bitkileri temizleyin.
Kaynak ve teknik not
Boru, kapı eşiği ve acil su çıkışında neye dikkat edilir?
Bu noktalarda su yalıtımı ve suyun tahliye yolu birlikte çözülür. Katmanlar mevcut çıkışları kapatmamalıdır.
Acil taşma ağzı, ana süzgeç yetersiz kaldığında suyun çıkması için tasarlanan açıklıktır. Önünü toprak veya profille kapatmayın. Kapı eşiği ve boru geçişlerinde özel bitiş detayı gerekir.
Çatı planında bu noktaları önceden işaretleyin ve kapatılmadan fotoğraflayın.
Kaynak ve teknik not
Bitki ve bakım
Çatıya normal bahçe toprağı serebilir miyim?
Yeşil çatı için uygunluğu bilinmeyen bahçe toprağını doğrudan kullanmayın. Ağırlığı ve su geçişi uygun olmayabilir.
Yetiştirme ortamı, bitkinin büyüdüğü özel karışımdır. Su tutma, havalanma, ağırlık ve bitki ihtiyacı birlikte değerlendirilir.
Tedarikçiden yeşil çatıya uygunluk ve suya doygun ağırlık bilgilerini isteyin.
Kaynak ve teknik not
Yeşil çatı hiç bakım istemez mi?
Az bakım isteyen çatı da kontrol ister. Özellikle ilk dönemde bitkilerin tutunması ve sulama önemlidir.
Bitkilerin durumunu, istenmeyen otları ve su çıkışlarını düzenli kontrol edin. Sulamayı bitki, mevsim ve yerel hava koşullarına göre planlayın.
Teslimde bakımın kim tarafından ve hangi plana göre yapılacağını belirleyin.
Kaynak ve teknik not
Uygulama bittiğinde son kez neye bakmalıyım?
Süzgeç kapakları açılabiliyor mu, kenarlar düzgün mü, su çıkışları açık mı? Kontrol bu üç soruyla başlayabilir.
Katman fotoğrafları, kullanılan ürünler ve bakım bilgileri teslim dosyasında bulunsun. Çatıya sonradan gelen ekiplerin malzeme sürüklemesi veya yalıtımı delmesi önlensin.
Bakım yapacak kişiye süzgeçleri ve erişim yolunu yerinde gösterin.
Kaynak ve teknik not
Yeşil çatı + güneş
Yeşil çatıya güneş paneli kurulabilir mi?
Evet. Bitkiler ile elektrik üreten güneş panellerinin birlikte planlandığı çözümlere “biosolar çatı” denir.
Aynı çatı alanı hem bitkilendirme hem enerji üretimi için değerlendirilir. Panellerin altında bitkiler için yeterli alan ve ışık bırakılır.
Yeşil çatı ve güneş enerjisi ekiplerini tasarımın başında bir araya getirin.
Kaynak ve teknik not
Birlikte kullanmanın avantajı nedir?
Enerji üretimi ile yeşil alan aynı yerde buluşur. Panel altında ve dışında farklı bitki yaşam alanları oluşabilir.
Bitkilerin serinletici etkisi, uygun koşullarda panel performansına da katkı sağlayabilir. Sonuç; iklime, panel yerleşimine ve bakıma bağlıdır. Her çatı için sabit bir üretim artışı söylenemez.
Enerji üretim hesabını, seçilen panel ve gerçek yerleşim üzerinden yaptırın.
Kaynak ve teknik not
Panelleri yalıtımı delmeden sabitlemek mümkün mü?
Buna uygun özel taşıyıcı sistemler vardır. Üzerlerindeki yetiştirme ortamının ağırlığı, sistemi yerinde tutan balast olarak kullanılır.
Balast, sabitlemeye yardımcı ağırlıktır. Gerekli miktar rüzgâr hesabıyla belirlenir; sıradan panel ayağının üzerine toprak koymak aynı çözüm değildir.
Taşıyıcı, taban elemanı ve yeşil çatı bileşenleri için birlikte uygunluk isteyin.
Kaynak ve teknik not
Panel ayakları drenaj levhasını ezer mi?
Yük küçük bir alana toplanırsa alttaki katmanlar zorlanabilir. Ayak tabanı ve yük dağılımı birlikte seçilir.
Taban, gevşek toprağın üzerine oturtulmaz. Dayandığı drenaj veya çatı katmanının uygunluğu doğrulanır. Rüzgâra karşı balast hesabında kuru ağırlık; yapı yükünde ıslak sistem de değerlendirilir.
SNTGREEN levhası için panel taşıma uygunluğu, ürün ve projeye özel doğrulama gerektirir.
Kaynak ve teknik not
Panelin altında bitki yetişir mi?
Uygun bitki ve yerleşimle yetişebilir. Panel altı ile açık alan aynı ışığı ve yağışı almaz.
Paneller yağmuru bazı noktalarda yoğunlaştırabilir, bazı yerleri daha kuru bırakabilir. Bitki seçimi ve sulama bu farklara göre yapılır.
Bitkilerin büyüyüp panel yüzeyini gölgelemeyeceği bir bakım düzeni kurun.
Kaynak ve teknik not
Kabloları ve bakım yollarını nasıl planlamalıyız?
Kablolar korunmalı; süzgeçlere, bitkilere ve panellere erişim açık kalmalıdır.
Katman içinden veya toprak yüzeyinden geçen kablolar uygun kapalı koruyucu kanalda düzenlenir. Elektrik projesiyle koordine edilir. Paneller yangın ayırımlarını kapatmamalıdır.
Bitki bakımı ve panel bakımı için ortak bir erişim planı hazırlayın.
Kaynak ve teknik not
Bu alanda hangi yeni detay çözümleri var?
Yükseltilmiş taşıyıcılar, doğu–batı yerleşimler ve iki yüzünden ışık alan dik paneller kullanılan çözümler arasında.
Yükseltilmiş taşıyıcılar bitkilere ve bakıma yer açar. Doğu–batı dizilim yağışın dağıldığı noktaları değiştirir. Dikey çift yüzlü paneller farklı bir ışık ve alan kullanımı sunar; her çatı için en iyi seçenek değildir.
Yerleşim seçeneklerini enerji, gölge, bitki ve bakım açısından birlikte karşılaştırın.
Kaynak ve teknik not
ZinCo · Yükseltilmiş, doğu–batı ve dikey çift yüzlü sistemler
Mevcut yeşil çatıya sonradan panel ekleyebilir miyim?
Önce mevcut katmanlar, ek yük ve yalıtım durumu incelenmelidir. Hazır çatının üzerine doğrudan ayak yerleştirilmez.
Mevcut sistemin panel taşıyıcısıyla uyumu, montaj ve bakım erişimi birlikte kontrol edilir. Süzgeçlerin yerleri yeni yerleşimde de görünür kalmalıdır.
Çatı planını, ürün belgelerini ve mevcut uygulama fotoğraflarını birlikte hazırlayın.
Süzgeçte, duvarda, kenarda…
Bitiş noktalarını açıklamalı kesitlerle inceleyin.
Teknik okumalar ve araştırma notları
Konuyu daha ayrıntılı incelemek isteyenler için önceki araştırma notları.
- Her yağış boş bir hazneye düşmez.
- Depolanan su bitkiye nasıl ulaşır?
- Büyük hazne, yavaş çıkış demek mi?
- Drenaj levhası suyu saatlerce bekletir mi?
- Aynı levha, farklı çatı.
- Laboratuvar sonucu, çatının tamamı değildir.
- Çatı zamanla değişir.
- İstanbul deneyi bize ne söylüyor?
- Isı davranışı nemle değişir.
- Drenaj, su arıtma demek değildir.
